مالکیت صنعتی شعبه ای از حقوق تجارت است که حقوق غیرمادی ناشی از علایم مشخص کننده مانند علایم تجاری یا صنعتی و یا خدماتی ،اسم تجارتی،سمبل یا علامت و مشخصات منشاء کالا را مورد مطالعه قرار داده و به حقوق حاصل از خلاقیت و نوآوری از قبیل ورقه های اختراع،گواهی اشیاء مصرفی و بالاخره به اشکال و ترسیمات و مسایل راجع به رقابت نامشروع و سوءاستفاده از حقوق مالکیت صنعتی می پردازد. مالکیت صنعتی شامل حقوق مربوط به ابداعات و اختراعات در عرصه طرح های صنعتی و علایم تجاری و ویژگی های جغرافیایی است.بعنوان مثال علاوه بر حق اختراع یا ابداع حقوق مربوط به مبداء یا منشاء جغرافیایی که شامل خاستگاه و ویژگی های خاص مناطق مختلف جغرافیایی و آب و هوایی است نیز قابل طرح،ثبت و مشمول حمایت و صیانت است.
امروزه مالکیت صنعتی،چه در حقوق داخلی و چه در سطح بین المللی به علت الزامات بازرگانی بین المللی و روابط اقتصادی کشورها با یکدیگر،مورد حمایت جدی قرار گرفته و به مخترع مبتکر،و بالاخره به فرد خلاق امکان می دهد که به طور انحصاری از علامت یا اختراع خود استفاده کند و فرد متجاوز به حقوق خود را از طریق حقوقی یا جزایی تحت تعقیب قانونی قرار دهد.(مواد 528 تا 530 ق.م اسلامی-تعزیرات)
از اینرو علایم تجاری و صنعتی از زمان های دور همزمان با تولید و عرضه کالاهای مشابه در بازار مورد استعمال قرار گرفته و قانونگذار نیز آن را به رسمیت شناخته و برای حفاظت و حمایت از تولید کننده و مصرف کننده بر آن صحه گذاشته است.البته وضع قوانین و مقررات در این عرصه از قدمت زیادی برخوردار نیست لیکن قبل از پیدایش قانون،صنعتگران و تجار بموجب قانون نانوشته و رعایت اصول انسانی و اخلاقی بکارگیری اسم و علامت تجاری دیگری پرهیز و آن را کاری مزموم و ناپسند تلقی نموده و علیرغم فقدان قانون در صورت بروز تخلف،متخلف،سرزنش و مجازات می گردید.
گرچه حق مالکیت تجاری با حق مالکیت صنعتی اغلب مترادف با هم استعمال می شوند،ولی تفاوت هایی بین آن ها موجود است،زیرا مالکیت تجارتی مربوط به حقوقی است که در نتیجه فعالیت تجارتی به تاجر تعلق می گیرد.مانند حق مایه تجارتی،سرقفلی،اسم تجارتی و علامت تجارتی و مالکیت صنعتی مربوط به حقوقی است که در نتیجه فعالیت صنعتی به ارباب حرف یا صاحبان تعلق می گیرد مانند حق انحصاری اختراع؛حق بر اشکال و ترسیمات صنعتی.به این ترتیب می توان  مالکیت تجاری و صنعتی را از یکدیگر مجزی نمود ولی چون حقوق مالکیت صنعتی جزئی از دارایی موسسه تجارتی را تشکیل می دهد این دو کلمه با یکدیگر تواماَ و به جای یکدیگر نیز استعمال می شوند.
مالکیت تجاری و صنعتی اغلب با مالکیت علمی نیز اشتباه شده و گاهی اوقات نیز تواماَ به کار برده می شوند در صورتی که این دو مالکیت با یکدیگر تفاوت داشته و مالکیت علمی خود دو قسمت می باشد.یکی مالکیت هنری که حقوقی است که هنرپیشگان و نقاشان و مجسمه سازان و موسیقی دانان و به طور کلی هنروران بر آثار هنری خود دارند و دیگری مالکیت ادبی که عبارت است از حقوقی که منصفان و مولفان و مترجمان نسبت به تالیفات خود دارند.حقوق مالکیت هنری و ادبی گرچه امروزه اهمیت زیادی پیدا کرده و ناشران کتب استفاده سرشاری می برند ولی جنبه تجارتی آن کمتر در نظر گرفته می شود و به این جهت توضیح مربوط به مالکیت علمی از بحث حقوق تجارت خارج است.
پس به طور کلی می توان گفت حق مالکیت تجاری و صنعتی عبارت از حق بهره برداری انحصاری است که صاحب آن از اثر و فعالیت تجارتی و صنعتی خود دارد.کلیه ی کشورها امتیازاتی برای صاحبان حق مالکیت تجارتی و صنعتی قایل شده اند تا آن ها را از تجاوز دیگران مصون نگاه دارند ولی حمایت از این حقوق اغلب منوط به انجام تشریفاتی از طرف مالک آن است.مثلاَ در مورد علامت یا اختراع صاحبان آن ها در صورتی می توانند از حمایت قانونی برخوردار شوند که قبلاَ آن ها را به ثبت رسانیده باشند و حق مالکیت خود را محرز کرده باشند.
به این جهت حق مالکیت تجاری و صنعتی اغلب محدود به زمان و مکان می باشد.با توسعه روابط بین المللی و اهمیتی که حقوق مالکیت تجارتی و صنعتی مخصوصاَ علایم تجارتی و اختراعات در اقتصاد امروز پیدا کرده اند حمایت موثرتری از لحاظ بین المللی احساس گردید.زیرا اشخاص سودجو ممکن است از اختراع یا علامت مهمی که در کشور دیگری به ثبت می رسد اطلاع حاصل نمایند و قبل از آن که صاحب علامت یا اختراع مزبور بتواند تشریفات ثبت را در کشورهای دیگر انجام دهد اختراع یا علامت مزبور را در بعضی از کشورها به نام خود به ثبت برسانند و صاحب حقیقی آن را از حقوق خود محروم سازند. به این جهت از اواخر قرن نوزدهم بین اغلب کشورها قراردادها و موافقت نامه هایی برای حمایت علایم تجارتی و اختراعات امضاء گردید.
دولت ایران فقط طبق قانون 14 اسفند ماه 1337 به قراردادهای اتحادیه پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی ملحق شده است.